Μία από τις σημαντικότερες δικαστικές αποφάσεις σχετικά με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην άσκηση της δικηγορίας εκδόθηκε στην Ισπανία, καθώς το Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) επέβαλε πρόστιμο 1.800 ευρώ σε δικηγόρο, ο οποίος κατέθεσε ένδικο μέσο βασισμένο σε ανύπαρκτη νομολογία που είχε παραχθεί από εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η υπόθεση προκαλεί αίσθηση στον νομικό κόσμο και αποτελεί ηχηρή προειδοποίηση προς όλους τους επαγγελματίες που χρησιμοποιούν εργαλεία AI χωρίς να ελέγχουν την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
24 ανύπαρκτες αποφάσεις – Το δικαστήριο αποκάλυψε το λάθος
Κατά τον έλεγχο του δικογράφου, οι δικαστές εντόπισαν συνολικά 24 ανύπαρκτες ή αλλοιωμένες παραπομπές σε δικαστικές αποφάσεις.
Σύμφωνα με το TSXG, οι παραπομπές αυτές δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματική νομολογία, αλλά αποτελούσαν χαρακτηριστικό παράδειγμα των λεγόμενων «παραισθήσεων» (hallucinations) της Τεχνητής Νοημοσύνης, κατά τις οποίες ένα σύστημα AI δημιουργεί πληροφορίες που παρουσιάζονται ως αληθινές, χωρίς όμως να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα.
Ο δικηγόρος παραδέχθηκε το λάθος
Ο εμπλεκόμενος δικηγόρος αναγνώρισε το σφάλμα, ζήτησε συγγνώμη και ενημέρωσε τον πελάτη του για όσα συνέβησαν.
Ωστόσο, σύμφωνα με το δικαστήριο, δεν κατάφερε να εξηγήσει επαρκώς ποιο πρόγραμμα Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποίησε ούτε γιατί δεν προχώρησε στον απαραίτητο έλεγχο των νομικών παραπομπών πριν από την κατάθεση του δικογράφου.
Η χρήση της AI επιτρέπεται – Όχι όμως χωρίς ανθρώπινο έλεγχο
Το TSXG διευκρινίζει ότι η χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης από δικηγόρους δεν απαγορεύεται.
Υπογραμμίζει όμως ότι τόσο το Libro Blanco sobre Inteligencia Artificial y Abogacía όσο και η Instrucción 2/2026 του Consejo General del Poder Judicial (CGPJ) προβλέπουν πως κάθε κείμενο που παράγεται με AI πρέπει να ελέγχεται διεξοδικά από τον ίδιο τον νομικό πριν χρησιμοποιηθεί σε δικαστική διαδικασία.
Όπως επισημαίνουν οι δικαστές, η ευθύνη για το περιεχόμενο ενός δικογράφου ανήκει αποκλειστικά στον δικηγόρο και δεν μπορεί να μεταφερθεί σε κάποιο εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης.
Παραβίαση της επαγγελματικής δεοντολογίας
Στην απόφασή του, το TSXG χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά του δικηγόρου ως παραβίαση των βασικών αρχών της δικηγορικής δεοντολογίας.
Το δικαστήριο σημειώνει ότι η κατάθεση δικογράφου με ανύπαρκτη νομολογία:
- παραβιάζει την αρχή της καλής πίστης στη δίκη,
- υπονομεύει την αξιοπιστία της δικαστικής διαδικασίας,
- αυξάνει τον φόρτο εργασίας των δικαστών,
- κλονίζει την εμπιστοσύνη του πελάτη προς τον δικηγόρο.
Παράλληλα, η υπόθεση διαβιβάστηκε στον Ilustre Colegio de Abogados de A Coruña, προκειμένου να εξεταστεί το ενδεχόμενο επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων.
Γιατί το πρόστιμο ήταν 1.800 ευρώ
Το δικαστήριο εξήγησε ότι ο νόμος προβλέπει πρόστιμα από 600 έως 6.000 ευρώ.
Στην προκειμένη περίπτωση επέλεξε το ποσό των 1.800 ευρώ, κρίνοντας ότι ανταποκρίνεται τόσο στη σοβαρότητα της παράβασης όσο και στον αποτρεπτικό χαρακτήρα της ποινής.
Μάλιστα, οι δικαστές σημείωσαν ότι το ποσό προσεγγίζει το ετήσιο κόστος συνδρομής σε επαγγελματικές πλατφόρμες Τεχνητής Νοημοσύνης που είναι συνδεδεμένες με επίσημες βάσεις νομικών δεδομένων και διαθέτουν μηχανισμούς επαλήθευσης των δικαστικών αποφάσεων.
Τόνισαν επίσης ότι ακόμη και η δωρεάν αναζήτηση στη βάση δεδομένων CENDOJ θα αρκούσε για να αποτραπεί το συγκεκριμένο λάθος.
Ισχυρό μήνυμα προς όλους τους επαγγελματίες
Η συγκεκριμένη απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ξεκαθαρίζει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο υποστήριξης, όχι όμως ως υποκατάστατο της ανθρώπινης κρίσης και της επαγγελματικής ευθύνης.
Το TSXG υπογραμμίζει ότι κάθε δικηγόρος οφείλει να επαληθεύει προσωπικά κάθε νομική παραπομπή που περιλαμβάνει σε δικόγραφο, ανεξάρτητα από το αν αυτή έχει παραχθεί από σύστημα AI.
