Μία χαρακτηριστική υπόθεση φοροδιαφυγής από τους ελέγχους της ΑΑΔΕ για το 2025 αποτυπώνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο την έκταση του φαινομένου.
Κομμώτρια στα Ιωάννινα φέρεται να λειτουργούσε σε «διπλή βάρδια»: εξυπηρετούσε πελάτες, αλλά παράλληλα… «χτένιζε» και τα εισοδήματά της.
Οι ελεγκτές των Υπηρεσιών Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων εντόπισαν αδήλωτα έσοδα ύψους 472.200 ευρώ, τα οποία δεν είχαν εμφανιστεί ποτέ στις φορολογικές δηλώσεις.
Η υπόθεση αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση.
Στον Δυτικό Τομέα Αθηνών εντοπίστηκε φορολογούμενος που απέκρυψε εισοδήματα ύψους 3,2 εκατ. ευρώ σε διάστημα δύο ετών, ενώ στον Νότιο Τομέα Αθηνών ασφαλιστής εμφανίζεται να αύξησε την περιουσία του κατά 532.400 ευρώ χωρίς τεκμηριωμένη πηγή. Διαφορετικά επαγγέλματα, διαφορετικά ποσά, κοινή όμως πρακτική: εισοδήματα που αποκρύπτονται συστηματικά.
Η εικόνα συμπληρώνεται από ακόμη πιο ενδεικτικές περιπτώσεις.
Στο Ηράκλειο εργάτης εντοπίστηκε με «αγνώστου προελεύσεως» εισοδήματα 334.815 ευρώ, ενώ δεν λείπουν και οι περιπτώσεις πολιτών χωρίς εμφανή επαγγελματική δραστηριότητα που παρουσιάζουν αύξηση περιουσίας άνω των 300.000 ευρώ. Από το μικρό μεροκάματο έως τα εκατομμύρια, το μοτίβο παραμένει ίδιο.
Αυτό που αλλάζει πλέον δεν είναι η πρόθεση για φοροδιαφυγή, αλλά η πιθανότητα εντοπισμού.
Και αυτή έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ δεν βασίζονται πλέον σε τυχαία δείγματα, αλλά σε στοχευμένη ανάλυση δεδομένων.
Τραπεζικοί λογαριασμοί ανοίγουν, καταθέσεις διασταυρώνονται με δηλωθέντα εισοδήματα, ενώ εξετάζονται ψηφιακά ίχνη από ηλεκτρονικές συναλλαγές, πλατφόρμες delivery και βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: σε 1.006 ελέγχους, το 87,5% εντόπισε παραβάσεις. Με άλλα λόγια, σχεδόν 9 στους 10 φορολογούμενους που ελέγχθηκαν είχαν αποκρύψει εισοδήματα.
Η συνολική αδήλωτη φορολογητέα ύλη ανήλθε στα 983,7 εκατ. ευρώ, ενώ τα διαφυγόντα έσοδα μαζί με τα πρόστιμα έφτασαν τα 433,8 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για μεγέθη που παραπέμπουν σε μια παράλληλη οικονομία με σημαντικό αποτύπωμα.
Το βασικό εργαλείο των αρχών είναι η σύγκριση δηλωθέντων εισοδημάτων με πραγματικές δαπάνες.
Όταν οι χρηματικές ροές δεν συνάδουν με τα δηλωμένα στοιχεία, το σύστημα ενεργοποιεί «κόκκινο συναγερμό».
Από εκεί και πέρα, ακολουθεί ενδελεχής έλεγχος: καταθέσεις, αγορές, ακίνητα και συνολική οικονομική δραστηριότητα τίθενται υπό μικροσκόπιο.