Οι αλλαγές στα κόκκινα δάνεια και η νέα δικαστική πραγματικότητα

Το ζήτημα των κόκκινων δανείων παραμένει κεντρικό. Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο νομικό σημείο σήμερα, όπου η κατάσταση χαρακτηρίζεται από τη Μεγάλη Μάχη στον Άρειο Πάγο. Το πλήθος των Εφετειακών Αποφάσεων υπέρ των δανειοληπτών οδηγείται στο Ανώτατο Δικαστήριο, όπου αναμένεται να καθοριστεί το νομικό πλαίσιο για χιλιάδες υποθέσεις της χώρας. Το τραπεζικό δίκαιο απασχολεί την ελληνική κοινωνία για αρκετά, πλέον, χρόνια, κυρίως λόγω της εισόδου των αλλοδαπών funds. Ο Άρειος Πάγος καλείται να ορίσει ένα νομικό πλαίσιο, όπου θα περιοριστούν οι καταχρηστικές και αδιαφανείς πρακτικές των πιστωτών, οι servicers θα λειτουργούν σύννομα, γνωστοποιώντας όλα τα ουσιώδη στοιχεία της μεταβίβασης της δανειακής απαίτησης, και οι οφειλέτες θα έχουν νομική προστασία και πραγματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη.

Οι αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας

Όσον αφορά τις πρόσφατες αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Ν.5221/2025), έρχονται σαρωτικές αλλαγές. Λόγω της ιδιωτικοποίησης στην έκδοση των διαταγών πληρωμής, αναμένεται Μαζική Αύξηση των Δικών και Ακυροτήτων. Ο Ν.5221/2025 δίνει πλέον το δικαίωμα σε δικηγόρους, και όχι μόνο σε δικαστές, να εκδίδουν διαταγές πληρωμής, οι οποίες αποτελούν εκτελεστό τίτλο. Η συγκεκριμένη αλλαγή εγείρει σοβαρό συνταγματικό ζήτημα διάκρισης εξουσιών, καθώς αποκλείει την δικαστική εποπτεία πριν την έκδοση. Είναι η πρώτη φορά που εκτελεστοί τίτλοι «ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ» εκδίδονται από ιδιώτες. Λόγω της έλλειψης προληπτικού δικαστικού ελέγχου, αναμένεται εκρηκτική άνοδος των δικαστηριακών αγώνων. Οι οφειλέτες θα αναγκαστούν να προσφύγουν εκ των υστέρων στη Δικαιοσύνη (με ανακοπή) για να κριθούν, επωμιζόμενοι μεγαλύτερο οικονομικό κόστος. Επιπλέον, η διαδικασία αυτή αναμένεται να αυξήσει και τις ακυρότητες των εκτελεστών τίτλων, οδηγώντας σε έναν κύκλο ανακοπών.

Η «πίεση» με τη συγκέντρωση λόγων ανακοπής

Αξίζει να σημειωθεί, ότι η πιο κρίσιμη αλλαγή, σχετικά με την άμυνα των οφειλετών, είναι η Ασφυκτική Συγκέντρωση Λόγων Ανακοπής, η οποία οδηγεί σε Οριστική Απώλεια Δικαιωμάτων. Ο νέος νόμος αυστηροποιεί την υποχρέωση συγκέντρωσης όλων των λόγων ακυρότητας (της απαίτησης, της νομιμοποίησης, των χρεώσεων κλπ) στο πρώτο ένδικο βοήθημα. Η Κρισιμότητα: Σε περίπτωση μη επίκλησης κάποιας ακυρότητας στο πρώτο στάδιο, αυτή θεραπεύεται πλέον, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο δανειολήπτης και ο δικηγόρος του καλούνται σε ασφυκτικές προθεσμίες να έχουν τη μέγιστη ετοιμότητα και γνώση για να επικαλεστούν το σύνολο των ακυροτήτων, με ποινή «θεραπείας» των ακυροτήτων, οι οποίες δεν επιβλήθηκαν. Λάθη και παραλείψεις… δεν συγχωρούνται πλέον.

Η ψηφιακή τεχνολογία στη νομική άμυνα

Η Ψηφιακή Επανάσταση φέρνει το Ψηφιακό Τεκμήριο ως Όπλο. Δεν είναι λίγες οι φορές, όπου μια κατάσχεση δύναται να ακυρωθεί, ακόμη και την τελευταία στιγμή, χάρη στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού. Το Δικαστήριο αναγνώρισε για πρώτη φορά το ΨΗΦΙΑΚΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ, δηλαδή τον αυτοματοποιημένο έλεγχο πληρότητας των κριτηρίων της πλατφόρμας. Αυτό το εργαλείο προστάτευσε ευάλωτα νοικοκυριά, στέλνοντας μήνυμα ότι η Δικαιοσύνη δρα με τη λογική. Ωστόσο, η Ενσωμάτωση των Ψηφιακών Πλατφορμών εγκυμονεί και κινδύνους. Ενώ διευκολύνουν τον όγκο των διαδικασιών, η ταχύτητα της ψηφιακής διαδικασίας μπορεί να οδηγήσει σε αιφνιδιασμό των οφειλετών.

Πώς διασφαλίζεται η ορθή άμυνα του οφειλέτη

Ένας οφειλέτης, για να προστατευτεί από τις πρακτικές των servicers,  πρέπει να βρίσκεται σε Υψηλή Ετοιμότητα. Το σημαντικότερο είναι η συνεχής ενημέρωση από τους πιστωτές. Η κρίσιμη νομική αρχή, που πρέπει να γνωρίζει, είναι πως «Όλες αυτές οι προϋποθέσεις (νομιμοποίησης, καταχώρισης κλπ.) πρέπει να έχουν τηρηθεί πριν την έναρξη της αναγκαστικής εκτέλεσης. Λάθη που γίνονται από τις εταιρείες δεν μπορούν να διορθωθούν αργότερα». Αυτό το νομικό πλαίσιο συνιστά την ισχυρότερη δύναμη του οφειλέτη. Για να μην αιφνιδιαστείτε, χρειάζονται τα εξής:

• Υψηλή Ετοιμότητα (ReadytoFight): Η εποχή των αμελειών έχει τελειώσει. Χρειάζεται άμεση και συνεχής παρακολούθηση της υπόθεσής από εξειδικευμένους νομικούς συμβούλους.
• Προληπτική Γνώση: Προκαταβολικός έλεγχος, μέσω της νομικής ομάδας, της νομιμοποίησής του fund και του servicer, της σωστής καταχώρισης στο Ενεχυροφυλάκειο και της σαφήνειας των απαιτήσεων.
• Εκμετάλλευση της Δύναμής του οφειλέτη: Μια καλή προετοιμασία μεταφράζεται σε πραγματική γνώση των ακυροτήτων, που ενδεχομένως υπάρχουν. Αυτή η γνώση είναι το «όπλο» των δανειοληπτών για να ασκήσουν την ανακοπή εγκαίρως και με όλους τους λόγους (πριν «θεραπευτούν» από τον νόμο), αποδεικνύοντας ότι το fund κινείται παράνομα ή καταχρηστικά.