Παγίδες για τους φορολογούμενους ενδέχεται να κρύβουν οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί, τους οποίους χρησιμοποιούν χιλιάδες οικογένειες για τη διαχείριση των καθημερινών οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Μια απλή μεταφορά χρημάτων από κοινό λογαριασμό σε ατομικό ή σε άλλο με περισσότερους με περισσότερους συνδικαιούχους δεν αποκλείεται, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να χαρακτηριστεί από τις φορολογικές αρχές ως άτυπη δωρεά, με αποτέλεσμα να κινητοποιηθεί φορολογικός έλεγχος με πιθανές φορολογικές επιβαρύνσεις.
Μεταφορά 240.000 ευρώ
Το ζήτημα αναδείχθηκε μέσα από υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ).
Η υπόθεση αφορούσε μεταφορά 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν πατέρας, μητέρα και τα δύο παιδιά τους, σε νέο λογαριασμό συνδιαχείρισης που διατηρούσε ο γιος με τη σύζυγό του.
Η ΔΕΔ έκρινε ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή συνιστά άτυπη δωρεά, καθώς δεν προέκυψε ότι ο γιος είχε συμβάλει στη δημιουργία του υπολοίπου του αρχικού λογαριασμού.
Επιπλέον, μετά τη μεταφορά, τα χρήματα τέθηκαν στη διάθεση αποκλειστικά του ίδιου και της συζύγου του.
Για τον λόγο αυτό απορρίφθηκε η προσφυγή του φορολογούμενου.
Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι η ιδιότητα του συνδικαιούχου σε έναν κοινό λογαριασμό δεν συνεπάγεται αυτομάτως και κυριότητα επί του συνόλου των χρημάτων που περιέχει.
Εφόσον αποδειχθεί ότι ένας συνδικαιούχος δεν συμμετείχε στις καταθέσεις αλλά στη συνέχεια αξιοποίησε τα χρήματα προς ίδιο όφελος, η συναλλαγή μπορεί να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως δωρεά.
Πότε η Εφορία θεωρεί ότι υπάρχει δωρεά
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι όταν ένας συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού, χωρίς να έχει συμβάλει στη διαμόρφωση του υπολοίπου, αναλαμβάνει ή μεταφέρει χρήματα για προσωπική χρήση, τότε η πράξη μπορεί να χαρακτηριστεί δωρεά και να φορολογηθεί αναλόγως.
Τα τελευταία χρόνια, σημαντικός αριθμός υποθέσεων χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών έχει οδηγηθεί στη ΔΕΔ, με φορολογούμενους να αμφισβητούν φόρους και πρόστιμα που τους επιβλήθηκαν από τις φορολογικές αρχές.
Πολλές από τις διαφορές αφορούν γονικές παροχές που πραγματοποιήθηκαν με μετρητά αντί μέσω τραπεζικού συστήματος, αλλά και περιπτώσεις διαδοχικών μεταβιβάσεων χρημάτων που θεωρήθηκαν ως προσπάθεια παράκαμψης των φορολογικών διατάξεων.
Στο στόχαστρο πάνω από 1.000 υποθέσεις
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό των φορολογικών ελέγχων, φέτος αναμένεται να εξεταστούν 1.080 υποθέσεις που σχετίζονται με χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές.
Οι ελεγκτικές αρχές εστιάζουν κυρίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ.
Οι σχετικές δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty. Στη συνέχεια, η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τα στοιχεία με τις πληροφορίες που αποστέλλουν τα τραπεζικά ιδρύματα.
Εφόσον η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να επιβάλει φόρο χωρίς να αναγνωρίσει το αφορολόγητο όριο. Σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας των εμπλεκόμενων προσώπων.
Πέντε σημεία που χρειάζονται προσοχή
1. Αφορολόγητες δωρεές έως 800.000 ευρώ
Οι χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές έως 800.000 ευρώ προς συγγενείς πρώτου βαθμού (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια) απαλλάσσονται από φόρο, εφόσον πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικού συστήματος και δηλώνονται κανονικά.
2. Μετρητά χωρίς αφορολόγητο
Όταν η γονική παροχή γίνεται με μετρητά και όχι μέσω τραπεζικής συναλλαγής, επιβάλλεται φόρος 10% χωρίς καμία αφορολόγητη απαλλαγή.
3. Μεταφορές μέσω IRIS
Η αποστολή μικρών ποσών από γονείς προς παιδιά μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, για χαρτζιλίκι ή κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν θεωρείται δωρεά και δεν απαιτεί υποβολή δήλωσης, ιδίως όταν το παιδί είναι προστατευόμενο μέλος της οικογένειας.
4. Διαδοχικές μεταβιβάσεις χρημάτων
Η Εφορία εξετάζει προσεκτικά περιπτώσεις στις οποίες τα χρήματα μεταφέρονται διαδοχικά μεταξύ συγγενών, προκειμένου να διαπιστωθεί αν επιχειρείται η αξιοποίηση του αφορολόγητου από πρόσωπα που δεν το δικαιούνται. Όταν αποδεικνύεται τέτοια πρακτική, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο.
5. Μεταφορές σε κοινούς λογαριασμούς
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο.
Οι φορολογικές αρχές μπορούν να ελέγξουν ποιος έκανε τελικά χρήση των χρημάτων και, αν διαπιστωθεί ότι ωφελήθηκε το τρίτο πρόσωπο, να καταλογίσουν φόρο δωρεάς.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι κινήσεις χρημάτων μεταξύ συγγενών και συνδικαιούχων λογαριασμών βρίσκονται όλο και συχνότερα στο επίκεντρο των ελέγχων.
Για τον λόγο αυτό, οι φορολογούμενοι καλούνται να διατηρούν πλήρη τεκμηρίωση των συναλλαγών τους και να ακολουθούν πιστά τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ώστε να αποφύγουν δυσάρεστες φορολογικές εκπλήξεις.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
