Με μια απόφαση που αγγίζει χιλιάδες γονείς μετά από ένα διαζύγιο, το Συμβούλιο της Επικρατείας έρχεται να βάλει τέλος στις αμφισβητήσεις σχετικά με το ποιος δικαιούται να γνωρίζει ευαίσθητες πληροφορίες για την πορεία ενός ανήλικου τέκνου. Το Ανώτατο Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι το δικαίωμα ενός γονέα να ενημερώνεται για το παιδί του παραμένει ισχυρό, ακόμη και αν δεν έχει την καθημερινή του επιμέλεια.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η υπόθεση που έφτασε στο Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ αφορούσε έναν πατέρα ο οποίος ζήτησε από φορέα ειδικής αγωγής πρόσβαση σε στοιχεία που αφορούσαν το παιδί του. Παρόλο που ο πατέρας διατηρούσε τη γονική μέριμνα, η επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου είχε ανατεθεί αποκλειστικά στη μητέρα, με βάση το νομικό καθεστώς που ίσχυε πριν από τις πρόσφατες αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο.
Το ερώτημα που κλήθηκαν να απαντήσουν οι δικαστές ήταν αν ο πατέρας, υπό αυτές τις συνθήκες, είχε το δικαίωμα να λάβει γνώση των εγγράφων και των δεδομένων που αφορούσαν τη θεραπευτική και εκπαιδευτική υποστήριξη του παιδιού του.
Η κρίση του Δικαστηρίου
Με την απόφαση 312/2026, το ΣτΕ επικύρωσε προγενέστερη κρίση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, δικαιώνοντας τον πατέρα. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η αίτηση πρόσβασης στα προσωπικά δεδομένα του ανηλίκου έγινε νόμιμα για λογαριασμό του παιδιού.
Η ουσία της απόφασης έγκειται στο γεγονός ότι η πρόσβαση σε τέτοιου είδους πληροφορίες αποτελεί άμεση έκφανση της γονικής μέριμνας. Ο γονέας που δεν έχει την επιμέλεια, αλλά διατηρεί τη γονική μέριμνα, δεν παύει να έχει το δικαίωμα —και την υποχρέωση— να παρακολουθεί την εξέλιξη και τις ανάγκες του παιδιού του, ώστε να μπορεί να ασκεί τον ρόλο του ουσιαστικά.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Η απόφαση αυτή αποτελεί έναν πολύτιμο οδηγό για σχολεία, κέντρα ειδικής αγωγής, γιατρούς και δημόσιες υπηρεσίες. Συχνά, οι φορείς αυτοί διστάζουν να δώσουν πληροφορίες στον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια, φοβούμενοι παραβίαση της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων ή εμπλοκή σε οικογενειακές διενέξεις.
Το ΣτΕ πλέον ξεκαθαρίζει ότι:
- Η αποκλειστική επιμέλεια δεν σημαίνει «πληροφοριακό αποκλεισμό» του άλλου γονέα.
- Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει το δικαίωμα της πλήρους ενημέρωσης για κρίσιμα ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης.
- Οι φορείς οφείλουν να ικανοποιούν τα αιτήματα πρόσβασης, εφόσον ο αιτών γονέας αποδεικνύει ότι διατηρεί τη γονική μέριμνα.
Η απόφαση 312/2026 ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και προστατεύει το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει τη φροντίδα και το ενδιαφέρον και των δύο γονέων του, διασφαλίζοντας ότι η ροή της πληροφορίας για την υγεία και την ανάπτυξή του δεν θα αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης ή διοικητικών εμποδίων.
