Επειδή έχω ακούσει πολλά και διάφορα αναφορικά με την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τους δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη, επιδιώκω να βάλω τα πράγματα σε μια σειρά, με όσο πιο απλά λόγια μπορώ.
1. Που εντοπίζεται η διαφορά:
Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων αντιμετώπιζαν το ποσό που έπρεπε να καταβάλλουν οι δανειολήπτες για την προστασία της κύριας κατοικίας ως νέο τοκοχρεολυτικό δάνειο.
Κατά συνέπεια, υπολόγιζαν τον τόκο επί του συνόλου του ποσού που όρισε το δικαστήριο και στη συνέχεια το κατένειμαν στις μηνιαίες δόσεις.
Οι δανειολήπτες, όμως, δια των δικηγόρων τους, υποστήριξαν ότι αυτό υπερβαίνει και την κατ’ αρχήν στόχευση του νόμου και την οικονομική δυνατότητα των δανειοληπτών και ισχυρίζονταν ότι ο τόκος έπρεπε να υπολογίζεται επί της δόσης, που όρισε το δικαστήριο.
2. Πώς ανέκυψε η διαφορά:
Δανειολήπτες από όλη τη χώρα βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυτές τις αυξημένες αξιώσεις των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, έναντι των οποίων αδυνατούσαν να ανταποκριθούν.
Εφόσον οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης, όχι μόνο παρέμεναν αμετακίνητες στις απαιτήσεις τους, αλλά και άρχισαν να απειλούν τους δανειολήπτες ότι θα κινήσουν τις νόμιμες διαδικασίες για την ρευστοποίηση της κύριας κατοικίας που είχε προστατευτεί με τη δικαστική απόφαση, οι δανειολήπτες άρχισαν να προσφεύγουν στα Ειρηνοδικεία, ζητώντας να ερμηνευτεί από τα δικαστήρια, επί ποιου ποσού πρέπει να υπολογίζεται ο τόκος.
Έτσι, άρχισαν να εκδίδονται δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες άλλες φορές ερμήνευαν ότι ο τόκος υπολογίζεται στο όλο ποσό που όρισε το δικαστήριο ότι πρέπει να πληρωθεί για να διασωθεί η κύρια κατοικία του δανειολήπτη από τη ρευστοποίηση, κι άλλες φορές ερμήνευαν ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της δόσης που όρισε το δικαστήριο.
Ενόψει της παραπάνω διάστασης, το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων απέστειλε αίτημα για τη διεξαγωγή δίκης στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ώστε να λυθεί το ζήτημα δεσμευτικά για όλα τα δικαστήρια της χώρας.
3. Τι είπε ο Άρειος Πάγος:
Με την επιφύλαξη ότι δεν έχουμε δει ακόμα το κείμενο της απόφασης, ο Άρειος Πάγος απεφάνθη ότι το ποσό του τόκου θα πρέπει να υπολογίζεται επί του ποσού της κάθε δόσης και όχι στο σύνολο του ποσού, που όρισε το δικαστήριο ότι πρέπει να καταβληθεί για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του δανειολήπτη.
4. Ισχύει αυτόματα για όλους τους δανειολήπτες;
Όχι. Ο Άρειος Πάγος δεν είναι νομοθετικό όργανο και συνεπώς, οι αποφάσεις του δεν έχουν ισχύ νόμου, δηλαδή δεν ισχύουν αυτόματα και οριζόντια για όλους τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί σε δικαστική ρύθμιση του Νόμου Κατσέλη.
Σύμφωνα με το νόμο, η απόφαση δεσμεύει τους διαδίκους της ενώπιόν του δίκης (20Α ΚΠολΔ) και δεσμεύει τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση, ως προς τα νομικά ζητήματα που λύθηκαν με την απόφαση (580§4 ΚΠολΔ).
Συνεπώς, εάν οι δανειολήπτες επιθυμούν να ευεργετηθούν από την εν λόγω απόφαση θα πρέπει να απευθυνθούν στους δικηγόρους τους, ώστε να προσφύγουν ζητώντας ερμηνεία της δικής τους απόφασης, σύμφωνα με την κρίση του Αρείου Πάγου κι έτσι, να αποκτήσουν τελικά δικαστική απόφαση που θα αφορά προσωπικά την υπόθεσή τους.
Παράδειγμα διαφοράς:
Ας υποθέσουμε ότι το δικαστήριο όρισε ότι ο δανειολήπτης πρέπει να πληρώσει ποσό 48.000€, σε 240 μηνιαίες δόσεις (20 χρόνια), ποσού 200€ εκάστης εντόκως με επιτόκιο 5%.
Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης ξεκινούσαν να υπολογίζουν τους ετήσιους τόκους επί του συνολικού ποσού των 48.000€.
Έτσι, ο δανειολήπτης, που είχε υποχρεωθεί από το δικαστήριο να καταβάλει 48.000€ για να διασώσει την κύρια κατοικία του από τη ρευστοποίηση, με τον τρόπο που υπολόγιζαν οι τράπεζες τον τόκο:
– Θα πλήρωνε δόση πάνω από 317€ μηνιαίως, δηλαδή 58% παραπάνω από το ποσό που όρισε ως δόση το δικαστήριο,
– και αντίστοιχα, μετά από 20 χρόνια θα είχε πληρώσει συνολικά πάνω από 76.000€, δηλαδή 58% παραπάνω από το ποσό που είχε ορίσει η δικαστική απόφαση.
Αντίθετα, με τον τρόπο που πρότειναν οι δανειολήπτες, η μηνιαία δόση θα ήταν περίπου 210€ και το συνολικό ποσό θα ήταν 50.400€.
Στο παράδειγμα αυτό, μεταξύ των δυο τρόπων υπολογισμού υπήρχε διαφορά πάνω από 50% και στη δόση και στο συνολικό ποσό πληρωμής.
Παύλος Ασπιώτης
BSc, MSc. Οικονομολόγος / Σύμβουλος Επιχειρήσεων / Λογιστής Α΄ Τάξης
Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής του Υπουργείου Δικαιοσύνης
Εμπειρογνώμων Αναδιάρθρωσης Οφειλών της (ΕΓΔΙΧ)
Executive Coaching Μ.Μ.Ε. – CNAM , Economie et Gestion mention Management – «ADR Center – Member of JAMS International».
